TÜBİTAK Logo

2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projesi

"Yüz Sene Yaşamak İçin"

Osmanlı Son Dönem Sağlık Literatüründe Bir Eser ve Dört Farklı Tercümesi Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme

Proje Özeti ve Amaç

Osmanlının son dönemine ait, uzun ve sağlıklı yaşam literatüründe, birbirine yakın tarihlerde dört farklı tercümeye sahip olmasıyla dikkat çekici bir eser olan “Yüz Sene Yaşamak İçin” dönemin tıp tarihine dair incelemelerde bulunmak için önemli bir kaynaktır. Esere dair özet bilgiler içeren kısa bir makale haricinde[1] tatmin edici malumat mevcut değildir.

Bu proje kapsamında “Yüz Sene Yaşamak İçin” adlı eser üzerine ileri araştırmalar yapmak amacıyla; eserin transkripsiyonu yapılıp farklı tercümeler arasındaki değişiklikler incelenmiştir.

Yöntem: Çalışmada ilk olarak eserin kaynak metninin ve tercümelerinin dijital temini sağlandıktan sonra proje yürütücüsü ve danışman tarafından latinize edilmiştir. Ardından proje yürütücüsü ve danışman tarafından metin içeriği detaylı mukayeselere tabi tutulmuş ve sonuçlar nitel analizle incelenmiştir.

Tam metin ve transkripsiyonların yer alacağı bir kitap çalışması, mukayese sonucu elde edilen sonuçlar için de bir makale çalışması hedeflenmektedir. Makale ve kitap yayınlandığında elde edilen tüm çıktılar bu web sitesine açık erişim olarak eklenecektir.

Projeyi tanıtıcı nitelikte bazı örnek sayfalara erişilebilmektedir.


[1] Erdemir, Ayşegül Demirhan. 2012. "İstanbul'dan Üç Ünlü Hekim'in (Mustafa Münif Paşa, İhsan Sami ve Saim Ali Dilemre) Üç Eseri ve Yorumlamalar." Türk Dünyası Araştırmaları, sayı 197: 53-70.

Dijital Arşiv ve Çıktılar

Proje kapsamında incelenen orijinal metinler ve transkripsiyonlara aşağıdan erişebilirsiniz.

Bu metin, Osmanlı Türkçesi tercümelere kaynaklık eden orijinal Fransızca baskıdan birkaç sayfayı içerir. Bu baskı tarafımızca Fransa Milli Kütüphanesinden (The Bibliothèque nationale de France) temin edilmiştir. Tüm metin, kitap çalışması tamamlandığında eklenecektir.
Eser Adı Yazar / Müellif Yayınevi / Künye Dosya
Pour vivre cent ans
Toute l'hygiène en 22 commandements
Dr. Pascault & Georges Moreau Librairie Larousse (Paris) Görüntüle / İndir
Bilgilendirme: Bu bölümde eserin tespit edilen 4 farklı Osmanlı Türkçesi tercümesi listelenmiştir. İlk 3 tercüme TÜYEK Portal ve Atatürk Kitaplığı üzerinden dijital olarak temin edilmiştir. Besim Ömer tercümesi ise tarafımızca BİSAV Kütüphanesinden temin edilmiş olup kitaplaşma süreci tamamlandıktan sonra tamamı buraya eklenecektir.
Nüsha / Eser Adı Mütercim (Çevirmen) Tarih Erişim / Dosya
Muhafaza-i Hayat Yüz Sene Yaşamak Çaresi Emin Hasbi 1914 TÜYEK Portal
Yüz Sene Yaşamak İçin Mustafa Münif Paşa 1915 Görüntüle / İndir
Yüz Sene Yaşamanın Çaresi yahut İlm-i Hıfzıssıhha-i Umumiye’nin 22 Tenbih ve Telhisi Mehmed Raif ve Mehmed Cemil 1916 TÜYEK Portal
Yüz Sene Yaşamak İçin 22 Emr-i Sıhhiye Dr. Besim Ömer [Akalın] 1927 Görüntüle / İndir

Proje Ekibi

Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Göksu

Proje Danışmanı

İstanbul Medeniyet Üniversitesi
Bilim Tarihi Enstitüsü
Canlı Bilimleri Tarihi Anabilim Dalı Başkanı


Akademik Süpervizyon, Transkripsiyon Kontrolü & Mukayeseli Analiz

Nurcihan Duymaç

Proje Yürütücüsü

Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
Bilim Tarihi Lisans Öğrencisi


Veri Toplama, Transkripsiyon & Mukayeseli Analiz