TÜBİTAK Logo

2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projesi

"Yüz Sene Yaşamak İçin"

Osmanlı Son Dönem Sağlık Literatüründe Bir Eser ve Dört Farklı Tercümesi Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme

Proje Hakkında

Yüz Sene Yaşamak İçin: Literatür ve Amaç

Osmanlı’nın son ve Cumhuriyet’in erken dönemine ait uzun ve sağlıklı yaşam literatüründe, birbirine yakın tarihlerde dört farklı çeviriye sahip olmasıyla dikkat çeken “Yüz Sene Yaşamak İçin” (Pour Vivre Cent Ans, 1913), dönemin tıp tarihini, bireysel ve toplumsal hıfzıssıhha (sağlık koruma) yaklaşımlarını anlamak açısından oldukça kıymetli bir kaynaktır.

Bu proje; söz konusu tercüme eserlerin transkripsiyonunu yapmayı ve bu çeviriler üzerinden Pour Vivre Cent Ans’ın hem kültürel hem de bilimsel alımlanışını derinlemesine incelemeyi amaçlamaktadır.


Proje Süreci ve Çalışma Takvimi

Nisan - Haziran 2025
Mustafa Münif Tercümesi

Atatürk Kitaplığı ve TÜYEK Portal üzerinden çoklu baskılarına ulaşılarak metin yazımı ve transkripsiyonu gerçekleştirildi.

Temmuz - Ağustos 2025
Emin Hasbi Tercümesi

1914 tarihli “Muhafaza-i Hayat Yüz Sene Yaşamak Çaresi” isimli ilk tercümenin transkripsiyonu tamamlandı.

Ağustos - Eylül 2025
Mehmed Raif & Mehmed Cemil Tercümesi

1916 tarihli tercüme transkribe edildi. Fransa Milli Kütüphanesinden (BnF) orijinal Fransızca kaynak metin temin edildi.

Kasım 2025 - Ocak 2026
Besim Ömer Akalın Tercümesi ve Ek Kaynaklar

BİSAV Kütüphanesindeki nüsha üzerinden 1927 tarihli "Yüz Yıl Yaşamak İçin 22 Emr-i Sıhhiye" transkribe edildi.


Yöntem ve Temel Bulgular

  • Yoğun Toplumsal İlgi: Kısa sürede 4 farklı çeviri, halkın sağlık bilgilerine duyduğu ihtiyacı gösterir.
  • Aydınlatma Misyonu: Hekimlerin halkı bilinçlendirme görevini üstlendiği görülmektedir.
  • Paradigma Geçişi: Klasik tıp ile modern tıp arasındaki geçiş net hissedilmektedir.

Dijital Arşiv ve Çıktılar

Proje kapsamında incelenen orijinal metinler ve transkripsiyonlardan örnek sayfalara aşağıdan erişebilirsiniz. Tam metin ve transkripsiyonlar makale ve kitap yayım süreci tamamlandığında web sitesine eklenecektir.

Eser AdıYazarDosya
Pour vivre cent ans Dr. Pascault & Georges Moreau Görüntüle
Eser AdıMütercimErişim
Muhafaza-i Hayat Yüz Sene Yaşamak ÇaresiEmin HasbiPortal
Yüz Sene Yaşamak İçinMustafa Münif Paşaİndir
Yüz Sene Yaşamanın ÇaresiMehmed Raif & Mehmed CemilPortal
Yüz Yıl Yaşamak İçin 22 Emr-i SıhhiyeDr. Besim Ömerİndir

Proje Ekibi

Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Göksu

Proje Danışmanı

İstanbul Medeniyet Üniversitesi

Nurcihan Duymaç

Proje Yürütücüsü

Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi